Stosunek trójglicerydów do HDL-C – wskaźnik ryzyka

Wprowadzenie

W dzisiejszych czasach jednym z podstawowych badań wskazujących na ryzyko chorób cywilizacyjnych jest badanie poziomu cholesterolu. Jest to badanie ważne, które każdy człowiek powinien wykonać, nawet ten, który uważa się za zdrowego.

Poziom cholesterolu i jego frakcji może być pewnym wskaźnikiem ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Jednak jak wskazują badania całkowity wyskoki poziom cholesterolu nie musi oznaczać czegoś złego [1]. W innych badaniach najniższą śmiertelność zanotowano u osób z poziomem całkowitym cholesterolu od 211 do 251 mg/dl. Wyższy niż 251 mg/dl poziom cholesterolu był skojarzony ze znaczącym wzrostem umieralności na chorobę niedokrwienną serca [2]. Niski poziom cholesterolu jest skojarzony z innymi, takimi jak nowotwór, przyczynami śmierci. Wynika z tego, że sam poziom cholesterolu nie jest prostym wskaźnikiem ryzyka rozwoju różnych chorób. Problemem może być bardzo wysoki poziom, lub też bardzo niski. Nagły, duży spadek poziomu cholesterolu także może niepokoić [3].

Stosunek trójglicerydów do HDL  (TG/HDL-C)

Jak wykazało wiele badań wartością, która może coś powiedzieć o ryzyku wystąpienia choroby niedokrwiennej serca jest stosunek poziomu trójglicerydów (TG) do frakcji HDL cholesterolu [4]. Nie ma natomiast wielu danych, które wskazywałby czy współczynnik ów może powiedzieć coś na temat zaawansowania i przebiegu choroby. Stosunek trójglicerydów do HDL u pacjentów z cukrzycą typu II (pdf) jest wskaźnikiem rozmiaru cząstki LDL [5]. Co ważne wskaźnik ten ma wysokie znaczenie w przewidywaniu zdarzeń sercowo-naczyniowych u mężczyzn niezależnie od wskaźnika BMI [6]. Także u kobiet z podejrzeniem niedokrwienia mięśnia sercowego stosunek TG/HDL jest mocnym wieszczem śmiertelności ogólnie [7].

Duża liczba małych cząstek LDL (LDL-P) stwarza największe ryzyko rozwoju arteriosklerozy i wartość ta niekoniecznie musi być zbieżna z wysokim poziomem LDL-C [8]. U osób z otyłością brzuszną, nadciśnieniem, insulinoopornością, wysokim poziomem trójglicerydów i niskim poziomem HDL liczba cząstek LDL będzie podniesiona [9]. Osoby z wyższym poziomem LDL-C i niskim wskaźnikiem LDL-P mają niższe ryzyko wystąpienia choroby niż osoby z niskim poziomem LDL-C i niskim wskaźnikiem LDL-P [8].

Podstawowe badanie cholesterolu jest proste do wykonania i tanie. Bardziej skomplikowane badania są droższe i często trudno dostępne. Mając do dyspozycji podstawowe wyniki badań cholesterolu można samemu obliczyć wskaźnik TG/HDL. Jeśli wynik jest podany w mg/dl kalkulacja będzie bardzo prosta. Wystarczy wartość poziomu trójglicerydów podzielić przez wartość poziomu cholesterolu HDL – (TG/HDL-C). W przypadku kiedy wyniki są podane w mmol/L wyliczony stosunek trójglicerydów do HDL (TG/HDL-C) należy pomnożyć przez wartość 2,3.

Wartości referencyjne – im niższa wartość stosunku TG/HDL-C tym lepiej.
– 2 lub mniej jest wynikiem idealnym
– od 2 do 4  – współczynnik jest wysoki
– powyżej 4 – współczynnik jest bardzo wysoki

Przykład:
LDL Cholesterol (LDL-C)        – 185 mg/dl (wyliczony wg formuły Friedewalda)
Cholesterol (TC)                  – 268 mg/dl
HDL Cholesterol (HDL-C)       – 71 mg/dl
Trójglicerydy (TG)               – 59 mg/dl

Współczynnik wynosi  TG/HDL-C to jest 59 : 71 = 0,83. Wynik wynosi poniżej 2, więc można go uznać za idealny.

Te same wartości cholesterolu wyrażone w mmol/L. (konwerter cholesterolu)
LDL Cholesterol (LDL-C)     – 4.7841 mmol/l (wyliczony wg formuły Friedewalda)
Cholesterol (TC)               – 6.93048 mmol/l
HDL Cholesterol (HDL-C)    – 1.83606 mmol/l
Trójglicerydy (TG)            – 0.66611 mmol/l

Współczynnik wynosi TG/HDL-C to jest (0,66611 : 1.83606)*2,3 = 0,83.

Wnioski końcowe:

  • Wysoki całkowity cholesterol nie musi być złym wynikiem, a często wskazuje na niższą umieralność.
  • Ważna jest liczba cząstek lipoproteiny LDL oraz ich rozmiar. Im więcej mniejszych cząstek tym ryzyko choroby wieńcowej jest wyższe.
  • Rozmiar cząstki LDL, w konsekwencji ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej można w przybliżeniu oszacować wyliczając stosunek trójglicerydów do HDL (TG/HDL-C) z podstawowego badania poziomu cholesterolu.
  • Osoby o niższym poziomie LDL-C mogą mieć wyższe ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych.
  • U osób z nadciśnieniem, otyłością brzuszną, insulinoopornością, wysokim poziomem trójglicerydów, niskim poziomem cholesterolu HDL liczba cząstek cholesterolu LDL będzie podniesiona, nawet przy niepodniesionym poziome cholesterolu LDL-C.
  • Wysoki poziom cholesterolu nie wskazuje na wyższą umieralność ogólnie.
  • Ryzyko chorób wieńcowych może być wysokie u osób z różną wartością wskaźnika BMI.
  • Nie należy jednego pomiaru poziomu cholesterolu traktować jako wyroczni, należy przeprowadzić kilka badań cholesterolu w kilkutygodniowych odstępach czasu.

Należy pamiętać, że procesy zachodzące w człowieku są bardzo złożone i skomplikowane. Jedna wyliczona wartość nie stanowi informacji o stanie zdrowia danego układu. Każdy zainteresowany szczegółowymi informacja na temat współczynnika TG/HDL-C ma do dyspozycji materiały podlinkowane w treści artykułu.

Kalkulatory współczynników:
– dla jednostek w mmol/l (http://www.hughcalc.org/chol-si.php)
– dla jednostek w mg/dl (http://www.hughcalc.org/chol2013.php)

Piśmiennictwo:

  1. Takata Y, Ansai T, Soh I, et al. Serum total cholesterol concentration and 10-year mortality in an 85-year-old population. Clin Interv Aging. 2014;9:293-300.
  2. Song YM, Sung J, Kim JS. Which cholesterol level is related to the lowest mortality in a population with low mean cholesterol level: a 6.4-year follow-up study of 482,472 Korean men. Am J Epidemiol. 2000;151(8):739-47.
  3. Iribarren C, Reed DM, Chen R, Yano K, Dwyer JH. Low serum cholesterol and mortality. Which is the cause and which is the effect?. Circulation. 1995;92(9):2396-403.
  4. Da luz PL, Favarato D, Faria-neto JR, Lemos P, Chagas AC. High ratio of triglycerides to HDL-cholesterol predicts extensive coronary disease. Clinics (Sao Paulo). 2008;63(4):427-32.
  5. Boizel R, Benhamou PY, Lardy B, Laporte F, Foulon T, Halimi S. Ratio of triglycerides to HDL cholesterol is an indicator of LDL particle size in patients with type 2 diabetes and normal HDL cholesterol levels. Diabetes Care. 2000;23(11):1679-85.
  6. Cordero A, Andrés E, Ordoñez B, et al. Usefulness of triglycerides-to-high-density lipoprotein cholesterol ratio for predicting the first coronary event in men. Am J Cardiol. 2009;104(10):1393-7.
  7. Bittner V, Johnson BD, Zineh I, et al. The triglyceride/high-density lipoprotein cholesterol ratio predicts all-cause mortality in women with suspected myocardial ischemia: a report from the Women’s Ischemia Syndrome Evaluation (WISE). Am Heart J. 2009;157(3):548-55.
  8. Davidson MH, Ballantyne CM, Jacobson TA, et al. Clinical utility of inflammatory markers and advanced lipoprotein testing: advice from an expert panel of lipid specialists. J Clin Lipidol. 2011;5(5):338-67.
  9. Kathiresan S, Otvos JD, Sullivan LM, et al. Increased small low-density lipoprotein particle number: a prominent feature of the metabolic syndrome in the Framingham Heart Study. Circulation. 2006;113(1):20-9.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *