Dieta ketogeniczna w cukrzycy typu 2.

Dieta ketogeniczna (bardzo nisko węglowodanowa) jest skuteczna w  odchudzaniu i zapobieganiu nabierania tkanki tłuszczowej. Ma ona także inne zastosowania w terapii różnych chorób. Jedną z chorób, która bardzo dobrze poddaje się działaniu diety ketogenicznej jest cukrzyca typu 2. Wobec wzrastającej epidemii cukrzycy typu 2 w naszym społeczeństwie dieta ketogeniczna jest narzędziem, które może być stosowane przez prawie każdego i samodzielnie. Stosowanie się do diety ketogenicznej nie jest skomplikowane – wymaga ograniczenia lub całkowitego wyeliminowania węglowodanów. Lista produktów, które można stosować na bardzo nisko węglowodanowej/ketogenicznej diecie jest bardzo obszerna.

Podstawową cechą cukrzycy typu 2, która jest główną przyczyną choroby jest insulinooporność. Insulinooporność występuje także w ogólnej populacji ludzi i w różnym stopniu zaburza działanie insuliny na komórki. Powoduje to całe spektrum oznak i objawów. Główną cechą insulinooporności jest upośledzona zdolność komórek mięśniowych do wychwytu krążącej we krwi glukozy. U osoby z insulinoopornością większa proporcja glukozy jest kierowana do wątroby gdzie jest przetwarzana na tłuszcz w procesie zwanym lipogenezą de novo. U zdrowych osób większość glukozy jest spalana w komórkach celem pozyskania energii [1]. Lipogeneza de novo przyczynia się do około 20% nowych trójglicerydów we krwi, w większości są to tłuszcze nasycone – taka zwiększona konwersja węglowodanów do tłuszczu nie jest normalnym procesem i przyczynia się do zwiększonego ryzyka cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych [2]. Można powiedzieć, że oporność na insulinę manifestuje się jako nietolerancja węglowodanów. Kiedy węglowodany w diecie zostają ograniczone do poziomu, poniżej którego konwersja do tłuszczu zachodzi w minimalnym stopniu wtedy oznaki i objawy insulinooporności zmniejszają się, a nawet ustępują całkowicie.

Różne badania świadczą o tym, że dobrze sformułowana dieta o bardzo niskiej zawartości węglowodanów, która była pieczołowicie przestrzegana przez badanych z cukrzycą typu 2 powodowała u nich zaskakujące rezultaty:

  • Osoby z cukrzycą typu 2 w ciągu kilku tygodni zanotowały duży spadek wagi i mgły drastycznie obniżyć ilość dozowanej insuliny. [3]
  • Otyłe osoby z CT2 żywiono dwoma rodzajami diety o kaloryczności 650 kcal przez trzy tygodnie. W obu dietach zawartość białka była podobna, natomiast różniła się ilość węglowodanów w diecie – 24 gramy w jednej grupie, a w drugiej grupie 94 gramy. Dieta o niższej zawartości węglowodanów skutkowała wyższym poziomem ketonów w krwi (ok. 3 mmol/L). Wyższy poziom ketonów był powiązany pozytywnie z niższą produkcją glukozy przez wątrobę. Sugeruje to, że wyższy poziom ketonów może skutkować lepszą kontrolą glikemii u cukrzyków. [4]
  • Otyłe osoby z cukrzycą typu 2 żywiły się dietą niskowęglowodanową poniżej 20 gramów węglowodanów na dobę przez 2 tygodnie. Glukoza na czczo spadła z 7,5 mmol/L do 6,3 mmol/L (z 135 mg/dL do 114 mg/dL), hemoglobina glikowana (HbA1c) spadła z 7,3% do 6,8% oraz dramatycznie poprawiła się wrażliwość na insulinę. Trójglicerydy spadły o 35%, a cholesterol o 10%. To wszystko w dwa tygodnie. [5]
  • Otyłym osobom z cukrzycą typu 2 przepisano dietę ketogeniczną do stosowania przez 56 tygodni. Już pod 12 tygodniach stwierdzono znaczny spadek wagi ciała i poprawę parametrów metabolicznych. Poprawa ta utrzymywała się do przez całe 56 tygodni. Glukoza na czczo spadła o 51%, całkowity cholesterol spadł o 29%, cholesterol HDL wzrósł o 63%, cholesterol LDL spadł o 33%, a trójglicerydy spadły o 41%. [6]

Inne badania także demonstrują efektywność w łagodzeniu komplikacji powodowanych cukrzycą typu 2 [7,8].

Bardzo często ograniczenie węglowodanów w diecie powoduje znaczny spadek wagi. Jednak znaczna poprawa parametrów metabolicznych takich jak hemoglobiny glikowanej, cholesterolu, poprawa w kontroli glikemii czy ograniczenie lub nawet odstawienie insuliny i innych leków  w wielu przypadkach następuje jeszcze przed znaczną utratą wagi. W badaniach z różnymi dietami o takiej samej kaloryczności osoby z insulinoopornością na diecie ketogenicznej wykazują dramatycznie lepszą poprawę parametrów metabolicznych niż osoby na diecie o niższej zawartości tłuszczu. [9]. Ogromne badania epidemiologiczne wykazują, że ryzyko wystąpienia cukrzycy jest pozytywnie skorelowane ze spożyciem cukru niezależnie od wagi czy osiadłego trybu życia. [10]

Osoby z syndromem metabolicznym, insulinoopornością i cukrzycą typu 2 – chorobami związanymi z nietolerancją węglowodanów – zapewne doświadczą subiektywnej poprawy w objawach i obiektywnej poprawy w parametrach metabolicznych stosując dobrze ułożoną dietę o bardzo niskiej zawartości węglowodanów. Kontrola glikemii poprawi się nie tylko z powodu mniejszego spożycia węglowodanów, ale także z powodu ogólnej poprawy wrażliwości na insulinę.

Należy dodać, że u niektórych poprawa może nastąpić tak szybko, że wskazane jest bieżące monitorowanie dawkowania leków i insuliny przez lekarza albo samodzielne dostosowywanie dawek do szybko malejącego poziomu glukozy i większej wrażliwości na insulinę.

 

Źródła:

  1. Jornayvaz FR, Samuel VT, Shulman GI. The role of muscle insulin resistance in the pathogenesis of atherogenic dyslipidemia and nonalcoholic fatty liver disease associated with the metabolic syndrome. Annu Rev Nutr. 2010;30:273-90.
  2. Hellerstein MK. De novo lipogenesis in humans: metabolic and regulatory aspects. Eur J Clin Nutr. 1999;53 Suppl 1:S53-65.
  3. Bistrian BR, Blackburn GL, Flatt JP, Sizer J, Scrimshaw NS, Sherman M. Nitrogen metabolism and insulin requirements in obese diabetic adults on a protein-sparing modified fast. Diabetes. 1976;25(6):494-504.
  4. Gumbiner B, Wendel JA, Mcdermott MP. Effects of diet composition and ketosis on glycemia during very-low-energy-diet therapy in obese patients with non-insulin-dependent diabetes mellitus. Am J Clin Nutr. 1996;63(1):110-5.
  5. Boden G, Sargrad K, Homko C, Mozzoli M, Stein TP. Effect of a low-carbohydrate diet on appetite, blood glucose levels, and insulin resistance in obese patients with type 2 diabetes. Ann Intern Med. 2005;142(6):403-11.
  6. Dashti HM, Al-zaid NS, Mathew TC, et al. Long term effects of ketogenic diet in obese subjects with high cholesterol level. Mol Cell Biochem. 2006;286(1-2):1-9.
  7. Yancy WS, Foy M, Chalecki AM, Vernon MC, Westman EC. A low-carbohydrate, ketogenic diet to treat type 2 diabetes. Nutr Metab (Lond). 2005;2:34.
  8. Nielsen JV, Joensson EA. Low-carbohydrate diet in type 2 diabetes: stable improvement of bodyweight and glycemic control during 44 months follow-up. Nutr Metab (Lond). 2008;5:14.
  9. Volek JS, Phinney SD, Forsythe CE, et al. Carbohydrate restriction has a more favorable impact on the metabolic syndrome than a low fat diet. Lipids. 2009;44(4):297-309.
  10. Basu S, Yoffe P, Hills N, Lustig RH. The relationship of sugar to population-level diabetes prevalence: an econometric analysis of repeated cross-sectional data. PLoS ONE. 2013;8(2):e57873.

10 komentarzy

  • Być może nie jest to perfekcyjne miejsce na tego typu pytania, ale jestem pod wrażeniem Pana ogromnej wiedzy stąd też wydaje mi się, że mógłby Pan podpowiedzieć w pewnej kwestii.
    Stosuję dietę paleo, staram się też nie mieszać zbyt wiele na raz np. nie łączę z niczym owoców, mięso jem samo itp. Wydaje mi się iż łączenie jest dosyć nienaturalne i moje analizy doprowadziły mnie do wniosku, że dieta rozdzielna jest korzystna. Ale mam „problem” z żółtkami jaj. Z chęcią dodawałabym je surowe do chudego gotowanego lub też surowego mięsa, tylko czy takie połączenie jest korzystne? Czy jedząc w ten sposób np. 5 dodatkowych żółtek do porcji mięsa – może dojść do czegoś negatywnego w wyniku takiego mieszania?
    Bo połączenia typu nawet załóżmy surowy miód+surowe żółtko nie są chyba korzystne (cukier+tłuszcz i białko).

    • Dziękuję.

      Ja nie widzę przeciwwskazań do łączenia mięsa z żółtkami czy jajkami. Sam tak łączę, np. tatar z żółtkiem. Nie znam żadnych konsekwencji takiego połączenia. Mięso to tłuszcz i białko, a żółtka to też tłuszcz i białko – wszystko to jest trawione przez te same enzymy trawienne.

    • Proszę mi odpowiedzieć czy przy usuniętym woreczku mogę być w keto,bo słabo chudnę.Mam cukrzycę 2.Jem białko źielone warzywa itłuszcze to wszystko. Czy ta dieta będzie działać dalej bez woreczka.Podobnie za dużo tłuszczy.Czekam na Pana odpowiedz Mery.

      • Cukrzyca 2 Jestem bez woreczka,źółćiowego ,mam ketozę ,słabo chudnę .Jem tylko białko źielone warzywa itłuszcze.Czytałam przy usuniętym woreczku tłuszcze są niewłaśćiwe moźe to one są problemem i mam zakończyć keto Proszę o radę. Maria.

      • Jeśli nie ma problemu z trawieniem tłuszczu, tzn. nie ma biegunki tłuszczowej, kupka nie jest pływająca, to nie ma potrzeby rezygnować z diety. Problem z utratą wagi, to najpewniej to wina zbyt dużej podaży kalorii. Może warto zmniejszyć ilość tłuszczu, łatwo przekroczyć zapotrzebowanie kaloryczne. Warto też wdrożyć szybkie spacery.

        • DZIĘKUJĘ PANU za logiczną odpowiedź. Jest to najćięźsza dieta jaką zastosowałem w źyćiu. Potrzeba dużo ćierpliwośćilitości i pilnowania ketOn ów.

  • Bardzo mi zależy na kontakcie z dietetykim, który zna się na diecie ketogennej dla cukrzyków 2. Proszę o dietę chociaż na jeden dzień.

  • Witam:)
    Jestem cukrzyczką typu II.Ostatnio bardzo przytyłam i za nic nie mogę schudnąć.Jeśli mam byc szczera jestem tym faktem załamana.Czy zastosowanie diety wysokotłuszczowej nie pogorszy mojej sytuacji? Trochę się jej boję i pomimo przeczytanych publikacji w dalszym ciągu nigdzie nie znalazłam jadłospisu,sposobu ustalania wielkości węglowodanów czy tez gramatury samych składowych pozywienia.Byłabym ogromnie wdzięczna za pomoc,gdyż straciłam już wszelką nadzieję.

Odpowiedz na „MariaAnuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *