Adaptacja organizmu do diety ketogennej (ketogenicznej)

Każda zmiana w diecie pociąga za sobą odpowiednie przystosowania fizjologiczne i biochemiczne w organizmie. Wynika to z konieczności metabolizowania innych ilości makroskładników i mikroelementów. Organizm musi wytworzyć inne ilości różnych enzymów oraz innych przeróżnych białek, hormonów i innych  substancji, które mają za zadanie utrzymać homeostazę organizmu. Nawet niewielkie zmiany w diecie często powodują spore zmiany w metabolizmie. Przejście na nisko węglowodanową dietę ketogenną pociąga za sobą ogromne zmiany w metabolizmie. W typowej diecie ilość kalorii z węglowodanów to ok 40 do 60%, a na diecie ketogenicznej podaż energii z węglowodanów spada do 10% i mniej. Jakie będą podstawowe zmiany w organizmie aktywnego człowieka stosującego dietę ketogenną o kaloryczności obliczonej na utrzymanie wagi?

Zmiany w ciele wywołane dietą ketogenną [1]

  • Zmniejszenie objętości i częstotliwości stolca.
  • Wzrost poziomu ciał ketonowych w krwi na czczo po nocnym poście (kwasu 3-hydroksymasłowego) do wartości powyżej 0,5 mmol/L. Zwykle są to wartości wyższe – powyżej 1, a nawet 2 mmol/L.
  • Na początku lekki spadek wagi, a potem lekki wzrost.
  • Lekko dodatni bilans azotowy ok 0,5 g/dzień przy spożyciu białka w ilości 1,75 g/kg masy ciała. Oznacza to lekki przyrost beztłuszczowej masy ciała.
  • U niektórych może wystąpić lekki spadek poziomu potasu.
  • Lekki spadek poziomu białych ciałek krwi, lecz bardzo mały.
  • Ostry spadek poziomu wodorowęglanów we krwi na początku diety, a potem stopniowy wzrost do poprzedniego poziomu.
  • Na początku diety wzrost poziomu kwasu moczowego, po kilku tygodniach wraca do normalnego poziomu. Wzrost ten jest spowodowany wpływem ketonów na wydalanie kwasu moczowego. [2]
  • Wzrost całkowitego poziomu cholesterolu, nieznaczny wzrost frakcji HDL oraz duży spadek trójglicerydów. Wzrost frakcji HDL często jest bardzo znaczny.
  • Substraty energetyczne we krwi:
    • znaczny spadek poziomu glukozy,
    • wzrost poziomu wolnych kwasów tłuszczowych (FFA),
    • duży wzrost poziomu kwasu 3-hydroksymasłowego (ciała ketonowe we krwi),
    • brak zmian w poziomie kwasu mlekowego.
  • Aminokwasy we krwi. Główna zmiana w poziomie aminokwasów w krwi dotyczy aminokwasów rozgałęzionych (BCAA) i alaniny.
    • Ostry wzrost poziomu leucyny na początku diety, potem znaczący spadek. lecz znacznie powyżej poziomu początkowego.
    • Ostry wzrost poziomu izoleucyny i waliny, następnie znaczący spadek lecz do poziomu znacznie wyższego niż początkowy.
    • Ostry spadek poziomu alaniny, a następnie lekki nieznaczący wzrost jednak poniżej poziomu początkowego.
  • Znaczny spadek szybkości utleniania glukozy o ok 30% (z ok 76 gramów/dzień do 54 gramów/dzień w cytowanym badaniu) co wiąże się ze zwiększonym utlenianiem tłuszczu.
  • Zmiany hormonalne:
    • Początkowy wzrost poziomu insuliny, lecz później lekki spadek poniżej poziomu początkowego.
    • Znaczny spadek w poziomie trójjodotyroniny(T3)
  • Zwiększona glukoneogeneza w wątrobie, lecz zmniejszona całkowita endogenna produkcja glukozy, kosztem zmniejszonej glikogenolizy. [3,4]. Organizm produkuje mniej glukozy, gdyż wraz ze wzrostem zużycia tłuszczu i ketonów jako substratów energetycznych spada zapotrzebowanie na glukozę.

Większość powyższych zmian została zaobserwowana w przeciągu 4 tygodniu diety ketogennej. W dłuższym czasie zachodzą zapewne kolejne adaptacje. W miarę możliwości powyższa lista zostanie rozszerzona.

 

Piśmiennictwo:

  1. Phinney SD, Bistrian BR, Wolfe RR, Blackburn GL. The human metabolic response to chronic ketosis without caloric restriction: physical and biochemical adaptation. Metab Clin Exp. 1983;32(8):757-68.
  2. Lecocq FR, Mcphaul JJ. THE EFFECTS OF STARVATION, HIGH FAT DIETS, AND KETONE INFUSIONS ON URIC ACID BALANCE. Metab Clin Exp. 1965;14:186-97.
  3. Browning JD, Weis B, Davis J, et al. Alterations in hepatic glucose and energy metabolism as a result of calorie and carbohydrate restriction. Hepatology. 2008;48(5):1487-96.
  4. Bisschop PH, Pereira arias AM, Ackermans MT, et al. The effects of carbohydrate variation in isocaloric diets on glycogenolysis and gluconeogenesis in healthy men. J Clin Endocrinol Metab. 2000;85(5):1963-7.

 

 

 

4 komentarze

  • Mam 43 lata, od 1 stycznia rozpocząłem dietę ketogeniczną przy wadze 111kg. Nie przekraczam spożycia 50g węglowodanów na dobę. Waga w ciągu 30 dni spadła o 5,3 kg. Nie miałem i nie mam cukrzycy aczkolwiek w przeszłości poziom glukozy we krwi zawsze miałem w okolicach górnej granicy. Dzisiaj rano, robiac pomiar glukozy we krwi na czczo wyszło 6.0 mmol/l. Czy to normalne? Bo spodziewałem się niższego poziomu glukozy w sytuacji gdy od miesiąca nie spożywam cukrów i ograniczyłem znacznie węglowodany. Czy może ja poprostu tak mam.

    • Problemy metaboliczne nie rozwiązują się tak od razu. Czasem na czczo występuje taki poziom glukozy. Warto za miesiąc zrobić sobie pomiar hemoglobiny glikowanej, który pokaże czy ogólnie są problemy z cukrem. Jeśli wartość ta będzie w normie to nie ma się czym martwić. Warto wprowadzić także do reżimu jakiś wysyłek fizyczny, np. intensywne, szybkie spacery kilka razy w tygodniu co powinno zmniejszyć poziom glukozy.

    • Polecam książkę DIETA DOBRYCH PRODUKTÓW Ewy Bednarczyk Witoszek. Autorka także zwolenniczka niskiego spożycia węglowodanów wyjaśnia wysoki poziom glukozy np. u niektórych np. po spożyciu jajek? Porusza także temat tabu tzn. zachorowania na nowotwory u niektórych optymalnych (dieta J. Kwaśniewskiego).

  • dość mam czytania książek o cukrzycy w głowie się miesza.ostatnia ksiąźka to ukryte terapię JERZEGO ZIĘBY tam są opisy diety keto cukrzyc2 dlatego zaczełam szukać i znalazłam więcej wiedzy jak się odrzywiaćod PANA SZYMANSKIEGO za co serdecznie dziękuję.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *